Top

Onvoltooid Verleden Tijd | VPRO | Radio 1

Het geheugen
zondag 25 december 2016, 10:00-11:00 uur
Met o.a. een gesprek over het Alexanderkoor, een documentaire over de feministische klassieker De schaamte voorbij, een lang gesprek met geheugenprofessors Douwe Draaisma en Gerard Rooijakkers, de War on Christmas in Amerika en Bruintje Beer in Nederland. 2016 is het jaar van de aanslagen, in Brussel, Nice en Berlijn. Het is ook het jaar van de Brexit en Trump. Maar hoe zal een tachtigjarige over pakweg over 25 jaar zich 2016 herinneren? Als rampenjaar of verdwijnt het in de mist van de kleine persoonlijke geschiedenis? En hoe belangrijk is de herinnering voor ‘onze identiteit’. Onthouden we wat ons het beste past, wat ons zelfbeeld het meest opvrolijkt? Bestaat er zoiets als een evolutionaire agenda van het geheugen en van het vergeten? Te gast zijn geheugenprofessor Douwe Draaisma en mentaliteitshistoricus Gerard Rooijakkers.

Kernafval als moderne piramides

Het was ooit afgesproken dat 1600 vaten kernafval uit Petten naar Zeeland zouden gaan. Maar dat is bij nader inzien onhaalbaar volgens het nucleaire bedrijf NRG te Petten. Bovendien is het ook niet duidelijk wat voor afval er in de vaten ligt, zo werd onlangs bekend. Deze week wordt de Tweede Kamer ingelicht over de problemen met het kernafval. En toch moeten ‘we’ iets met ons kernafval, dat een ongelukkige erfenis voor onze nazaten vormt. Cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers betoogt dat wij de oude Egyptenaren van de moderne tijd zijn: ‘Zij lieten piramides na, wij kernafval - wij moeten onze verantwoording nemen’, aldus de historicus.
Lees het boek Rituele depots over deze problematiek.

Bisschop Bekkers

Aanstaande maandag is het vijftig jaar geleden dat de laatste volkse Nederlandse bisschop overleed. Hij heette bisschop Bekkers en was een soort paus Franciscus op Nederlands niveau. Beroemd en geliefd werd hij met name toen hij op 21 maart 1963 in een Brandpuntuitzending van de KRO verklaarde dat de gelovigen zelf ook zeggenschap dienden te hebben over het gebruik van de eigen lendenen en het kindertal. Zijn sterven wordt deze zondag herdacht in zijn geboorteplaats Sint-Oedenrode met een zogenoemde heilige mis en met een eresaluut aan zijn graf, uitgevoerd door de dorpsharmonie het Sint-Jorisgilde. Historicus en kenner van het katholicisme Gerard Rooijakkers is te gast.

 

Einde aan traditioneel koekhappen

zondag 29 maart 2015, 10:23 uur
Hij, Willem Alexander, Koning der Nederlanden, wil het niet meer. Generaties Oranje vóór hem beleven nu nog de naweeën van het koekhappen. Willem laat het met ingang van deze Koningsdag voorgoed achter zich.
Cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers legt uit of wij ons zorgen moeten maken over het verlies van een dierbaar cultuurgoed.

Troostknuffels

zondag 25 januari 2015, 10:13 uur
Hilversum bezint zich op de toekomst van de vele honderden knuffels die zijn achtergebleven na de bijeenkomsten na de ramp met de MH17. Het plan dat Hilversum daarvoor bedenkt wordt mogelijk het standaard nationaal protocol voor achtergebleven teddyberen. Kortom Pieter Broertjes komt op afzienbare tijd met een knuffelprotocol. Cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers denkt in deze uitzending alvast met hem mee, en bespreekt de historie van de troostknuffels en andere moderne rouwparafernalia.

 

Hoe Hollands was Theo van Gogh

Hoe Hollands was Theo? 
Theo van Gogh is 10 jaar dood. Hij was – wat je ook van hem denkt - een fenomeen, maar was hij ook een Hollands fenomeen. Tulpen, klompen, Amsterdam waar alles kon, van wietverkoop tot homoboot-optochten; past Theo in dat rijtje. Was hij een product van de befaamde Hollandse tolerantie, of paste hij – zelf niet overlopend van tolerantie – juist niet in onze traditie van ‘moet kunnen’?
 Cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers over een veelbesproken non-comformist, die slachtoffer werd van religieuze intolerantie.

Vliegramp op Tenerife in 1977

Op 27 maart 1977 werd Nederland ook getroffen door een vliegramp met een verschrikkelijk aantal slachtoffers, 583 waarvan 238 Nederlanders, toen op de startbaan van Tenerife twee vliegtuigen, een Pan Am vliegtuig en een van de KLM met elkaar in botsing kwamen. Hoe werd er toen omgegaan met nationale rouw. Een gesprek met historicus van de volkscultuur Gerard Rooijakkers

Seksueel misbruik in de katholieke kerk

zondag 3 oktober 2010, 10:00 uur

Seksueel misbruik in de katholieke kerk. Het drama houdt de gemoederen het afgelopen jaar flink bezig. Deze week klaagde een Nederlandse advocaat de Paus aan, de Nederlandse Franciscanen gaan miljoenen betalen aan slachtoffers, en de Commissie Deetman maakte bekend met 100 slachtoffers individueel te gaan praten. Een gesprek over het seksuele misbruik en het celibaat in de katholieke kerk met Afke van der Toolen, journaliste, en schrijver van een groot artikel over de historie van het celibaat in het jongste nummer van het Historisch Nieuwsblad Gerard Rooijakkers, cultuurhistoricus en kenner van het katholicisme.